Sonbaharda Besleme Nasıl Yapılır, Kışlık Rezerv Ne Kadar Olmalı?
Sonbahar beslemesinin amacı koloniyi doyurmak değil, kışı geçirecek rezervi arının işleyip mühürleyebileceği kadar erken tamamlamaktır.
Kışlık rezerv nedir
Kışlık rezerv, koloninin kaynaksız geçecek uzun dönemi çıkarmasını sağlayan mühürlü bal deposudur. Salkım hâlindeki koloni ısısını bu depodan aldığı enerjiyle üretir.
Rezervin miktarı kadar yeri de önemlidir. Salkımın ilerledikçe ulaşabileceği bir düzende, yavru alanının üzerinde ve çevresinde bulunması gerekir. Uzakta kalan bal, soğukta arının ulaşamadığı bir depodur.
Bu derste rezerv için sayısal bir ağırlık verilmiyor. İhtiyaç, kışın uzunluğuna, koloninin gücüne ve bölgenin iklimine göre değişir; senin yörende kaç kilo bal bırakmak gerektiğini Arılarım uygulamasında bölgeni seçerek görebilirsin.
Neden erken bitirilmesi gerekir
Verilen şurup olduğu gibi depolanmaz. Arı onu alır, içindeki fazla suyu uçurur, işler ve ancak ondan sonra gözü mühürler. Bu iş zaman ve sıcaklık ister.
Hava soğuduktan sonra verilen şurup işlenemez. Arı kovan içinde yeterince hareket edemez, suyu uçuramaz ve göz mühürlenmeden kalır. Mühürlenmemiş depo kışın bozulabilir ve koloniye zarar verir.
Ayrıca şurubu işlemek arıyı yorar. Kışa girecek kuşağın yıpranmadan girmesi istenir; bu yüzden beslemenin, kışlık arı kuşağı doğmadan önce bitirilmiş olması tercih edilir.
Zamanlama neye bağlıdır
Beslemenin bitiş noktası takvimden değil, havadan ve koloninin durumundan okunur. Arının hâlâ hareket edebildiği, gündüz sıcaklığının işlemeye izin verdiği bir dönemde bitirilmiş olması gerekir.
Bu dönem bölgeden bölgeye ciddi biçimde kayar. Yükseklik ve iklim farkı, sonbaharın ne zaman kapandığını haftalarca değiştirir. Aynı hafta bir yerde erken, başka bir yerde geç kalır.
Kendi yöreni bilen bir arıcının takvimi burada en güvenilir kaynaktır. Bölgesel zamanlamayı yakınındaki arıcılardan ya da İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden öğrenmelisin.
Beslemeden önce bakılacaklar
Sonbahar beslemesi tek başına bir kışlatma planı değildir. Önce koloninin anası çalışıyor mu, gücü yeterli mi ve zararlı yükü kontrol altında mı sorularının cevaplanması gerekir.
Zayıf bir koloniye rezerv yüklemek onu kışa hazırlamaz. Kışı çıkaran şey rezerv kadar arı sayısıdır. Zayıf kolonilerde birleştirme gibi seçenekler değerlendirilir.
Kolonide bir sağlık şüphesi varsa besleme öncesinde bu konu ele alınır. Şüpheli belirtilerde İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne başvurulur; numune resmî yolla incelenir.
Besleme sırasında dikkat
Sonbaharda doğada kaynak azaldığı için yağmacılık riski en yüksek seviyededir. Besleme kovan içinden yapılır, şurup dışarı dökülmez ve uçuş delikleri gerektiğinde daraltılır.
Zayıf kovanlar bu dönemde özellikle korunmalıdır. Bir kez başlayan yağmacılık zayıf koloniyi kısa sürede bitirebilir.
Beslemenin ne zaman bittiğini ve kovanda ne kadar mühürlü depo bıraktığını kaydetmek gerekir. Kış sonunda kayıpların sebebini anlamanın en pratik yolu bu kayıtlardır.
Sık Yapılan Hatalar
- Beslemeyi hava soğuduktan sonra başlatıp arının şurubu işlemesini bekleme.
- Rezervi salkımın ulaşamayacağı bir yerde bırakma.
- Zayıf koloniyi sadece besleyerek kışa hazırladığını sanma.
- Sonbaharda şurubu dışarı dökerek yağmacılığı tetikleme.
- Kışa girerken kovanda ne kadar mühürlü depo bıraktığını kaydetmeden geçme.
Sık Sorulan Sorular
Herkese uyan tek bir ağırlık yok; ihtiyaç kışın uzunluğuna, koloninin gücüne ve bölgenin iklimine göre değişir. Kendi yörendeki ölçüyü Arılarım uygulamasında bölgeni seçtiğinde görürsün.
Kendi kolonisinin sağlıklı balını bırakmak en doğal yoldur. Hasat sonrası depo yetersiz kaldığında sonbahar beslemesiyle tamamlanır. Önemli olan, hangi yolla olursa olsun deponun mühürlenmiş ve ulaşılabilir olmasıdır.
Hava işlemeye izin vermiyorsa sulu şurup vermek fayda yerine zarar getirebilir. Böyle bir durumda arının doğrudan tüketebileceği katı destek biçimleri gündeme gelir. Uygulama seçimini bölgendeki uzmana danışarak yapman gerekir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı yayınları, MEGEP modülleri ve Arılarım uygulaması uzman bilgi bankası. Ders notları genel bilgi amaçlıdır. Bölgeye özel uygulama farkları için Arılarım uygulamasına bakınız.
İlgili Dersler
Ders 5.2BeslemeHangi Şurup Ne Zaman Verilir?
Şurup, doğadaki nektarın yetmediği dönemlerde koloniye verilen bir karbonhidrat desteğidir; seyreltik şurup koloniyi geliştirmeye, koyu şurup ise kışlık rezervi tamamlamaya hizmet eder.
Ders 5.6BeslemeAşırı Besleme Koloniye Ne Zarar Verir?
Aşırı besleme koloniyi güçlendirmez; yavru alanını daraltır, balın saflığını riske atar, kovan içinde nem ve hastalık baskısını artırır ve yağmacılığı tetikler.
