Arı Kolonisi Kışa Nasıl Hazırlanır?
Kışa hazırlık kışın değil sonbaharda yapılır ve üç şeye dayanır: yeterli koloni gücü, doğru yerleştirilmiş besin rezervi ve düşürülmüş zararlı yükü.
Hazırlık kıştan önce biter
Kışlatmayla ilgili en yaygın yanlış, işin soğuklar başlayınca yapılacağını sanmaktır. Soğuk bastırdığında yapılabilecek şey neredeyse yoktur; koloni artık kendi haline bırakılmalıdır.
Kışın sonucu sonbaharda belirlenir. Kışı çıkaracak arı kuşağı o dönemde üretilir, besin o dönemde yerleşir, akar yükü o dönemde düşürülür. Kış sadece kararların sonucunu gösterir.
Birinci ayak: koloni gücü
Kışı çıkaran şey kovan değil kümedir. Arılar bir araya toplanıp titreşerek ısı üretir. Küme ne kadar küçükse ısıyı korumak o kadar zorlaşır ve arı o kadar hızlı tükenir.
Zayıf koloni, besin ve yalıtım ne kadar iyi olursa olsun kışı çıkarmakta zorlanır. Zayıf kolonileri kışa ayrı ayrı sokmak yerine birleştirmek çoğu zaman daha akıllıcadır.
Kışlık arının kalitesi sayısı kadar önemlidir. Sonbaharda akar baskısı altında ya da besinsiz yetişen arı kısa yaşar; kümenin ortasında ölür ve koloni kışın ortasında erir.
İkinci ayak: besin
Koloni kışın dışarıdan hiçbir şey almaz. Kışa girerken elinde ne varsa ilkbahara kadar onunla yaşar. Rezervin yetersizliği kışın en sık ölüm sebebidir.
Besleme yapılacaksa bunun soğuklar bastırmadan, arının besini işleyip depolayabileceği bir dönemde bitmesi gerekir. Geç yapılan besleme koloniyi hem yorar hem kovanda nem sorunu yaratır.
Rezervin miktarı kadar yeri de önemlidir; bu konu kışlık rezerv dersinde ayrıca ele alınıyor.
Üçüncü ayak: zararlı yükü
Kış kayıplarının önemli bölümü aslında varroa kaynaklıdır. Akar yükü yüksekken üretilen kışlık arı zayıf olur ve virüs baskısı altında kalır.
Bu yüzden kışa hazırlık planı varroa planından ayrılamaz. Değerlendirme ve gerekli müdahale, kışlık arı kuşağı üretilmeden önce yapılır.
Kullanılacak ürünün dozu için ruhsatlı ürünün kendi prospektüsü bağlayıcıdır. Bu işin senin bölgende hangi haftaya denk geldiğini ve kışa hazırlık sırasını Arılarım uygulamasında yörene göre görebilirsin.
Kovan ve çevre düzeni
Kovanın rüzgar almayan, su birikmeyen ve gün içinde güneş görebilen bir yere alınması kışlatmayı kolaylaştırır. Kovanın öne doğru hafif eğimli durması içeride biriken suyun akmasını sağlar.
Uçuş deliğinin fare ve diğer zararlılara karşı daraltılması yaygın bir uygulamadır. Daraltma yapılırken havalandırmanın tamamen kapanmamasına dikkat edilir.
Boş kat ve kullanılmayan çerçeveler kovandan alınır. Koloninin ısıtmak zorunda olduğu hacim ne kadar küçükse kış o kadar kolay geçer.
Son kontrol ve bırakma
Hazırlık bittikten sonra yapılacak son iş, koloniyi rahat bırakmaktır. Meraktan açılan her kovan kümenin ısısını bozar ve besin tüketimini artırır.
Bu noktada arıcının işi dışarıdan izlemeye döner: kovan ağırlığı, uçuş deliği durumu, kar ve rüzgar. İçeri bakmak için ciddi bir sebep gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
- Kışa hazırlığı soğuklar bastırdıktan sonra yapmaya çalışmak.
- Zayıf kolonileri birleştirmeyip tek başlarına kışa sokmak.
- Kışlık arı üretilirken akar yükünü değerlendirmemek.
- Kovanda boş kat ve fazla çerçeve bırakmak.
- Hazırlık bittikten sonra merakla kovan açmayı sürdürmek.
Sık Sorulan Sorular
Genellikle doğru olan onu güçlü bir koloniyle birleştirmektir. Zayıf küme ısıyı koruyamaz ve besin ne kadar bol olursa olsun kışın ortasında erir. Birleştirme kararı koloninin gücüne ve ana arı durumuna göre verilir.
Sabit bir tarih vermek doğru olmaz; başlangıç bölgenin iklimine ve o yılın gidişine göre haftalarca kayar. Kural şudur: hazırlık, kışlık arı kuşağı üretilmeden önce başlamalı ve soğuklardan önce bitmelidir.
Ciddi bir sebep yoksa açılmaz. Açılan kovanda küme dağılır, ısı kaybolur ve koloni bunu telafi etmek için fazladan besin harcar. Gözlem çoğunlukla dışarıdan yapılabilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı yayınları, MEGEP modülleri ve Arılarım uygulaması uzman bilgi bankası. Ders notları genel bilgi amaçlıdır. Bölgeye özel uygulama farkları için Arılarım uygulamasına bakınız.
İlgili Dersler
Ders 8.2KışlatmaKışlık Bal ve Polen Rezervi Ne Kadar Olmalı?
Kışlık rezervde belirleyici olan sadece ne kadar bal bulunduğu değil, o balın kümenin ulaşabileceği yerde, üstünde ve yanında durmasıdır.
Ders 8.3KışlatmaKovan Yalıtımı ve Havalandırma Nasıl Ayarlanır?
Kışlatmada koloniyi öldüren şey çoğunlukla soğuk değil nemdir; iyi bir kışlatma yalıtımla havalandırmayı aynı anda sağlamak demektir.
