Hangi Kovan Tipini Seçmeliyim?

Türkiye'de en yaygın kullanılan çerçeveli kovandır. Gövdesi ve balı için kullanılan katları aynı ölçüdedir; bu da çerçeveleri gövde ile kat arasında serbestçe taşıyabilmeni sağlar.

Yedek parça ve çerçeve bulmak kolaydır, ikinci el piyasası geniştir, gezginci arıcılıkta kullanımı yerleşmiştir. Yeni başlayan biri için en az sürprizli seçenek genellikle budur.

Katların birbirinin aynısı olması işletmeyi de kolaylaştırır: yedek gövde, kat ve çerçeve stoğun tek çeşit olur, depoda karışıklık çıkmaz.

Dadant kovanda gövde çerçevesi Langstroth çerçevesinden daha derindir, bal katı ise daha sığdır. Amaç ana arıya geniş ve kesintisiz bir yavru alanı bırakmaktır.

Bu yapı güçlü kolonilerde iyi sonuç verir ancak gövde ile kat çerçeveleri birbirinin yerine kullanılamaz. Yedek parça bulmak da bölgeye göre zorlaşabilir.

Seçimi yaparken kaldıracağın ağırlığı da düşün. Bal dolu bir kat tek başına taşındığında ciddi yük oluşturur; sırtını ve arılıktaki çalışma düzenini buna göre planla.

Karakovan, kütük ya da benzeri malzemeden yapılan, içinde çerçeve bulunmayan geleneksel kovandır. Arı petekleri kovanın tavanına ve duvarlarına örer; petekler sabittir, çıkarılamaz.

Bunun sonucu şudur: koloniyi denetleyemezsin, yavru alanına bakamazsın, hastalık ve zararlı kontrolünü yapamazsın, bal hasadı da peteği bozarak yapılır. Karakovan balının ayrı bir pazarı vardır ama üretim biçimi modern koloni yönetimine kapalıdır.

Yeni başlayan birinin karakovanla öğrenmesi zordur. Öğrenme, kolonin içini görmekle olur.

Kovanların ölçüsünün standart olması sadece düzen meselesi değildir. Standart ölçü, bir kovandan aldığın çerçeveyi başka bir kovana takabilmen demektir. Arıcılığın en sık yaptığı işlerin çoğu bu takasla yürür.

Zayıf koloniye güçlüden yavrulu çerçeve vermek, bölme yapmak, besin çerçevesi aktarmak, hepsi çerçevelerin uyumlu olmasını gerektirir. Ölçüsü tutmayan kovanlarla çalışan arıcı bu araçların tamamını kaybeder.

Bu yüzden arılığında tek tip kovanla çalışmak, karışık tiplerle çalışmaktan neredeyse her zaman daha iyidir.

Kararı verirken üç şeye bak: bölgende hangi tip yaygın, yedek parçayı nereden alacaksın, kovanı tek başına mı kaldıracaksın. Bölgende yaygın olan tip genellikle doğru tiptir; komşu arıcıyla çerçeve alışverişi yapabilmek büyük kolaylıktır.

Ucuz ve kötü işçilikli kovan pahalıya gelir. Ölçüsü tutmayan, ahşabı çarpılan, kapağı sızdıran kovan her sezon sana iş çıkarır.

Bir de büyüme planını hesaba kat. Bugün birkaç kovanla başlayıp birkaç yıl içinde çoğalmayı düşünüyorsan, ilk aldığın tipin yedek parçasını sürekli bulabilmen gerekir.

Bölgende hangi kovan tipinin yaygın olduğunu Arılarım uygulamasındaki Arıcılar akışından görebilirsin; yaygın tipi seçmek malzeme bulmayı kolaylaştırır. Kovan ve kovan malzemesi ilanları da uygulamadaki Pazar Yeri'nde bulunur.