Ana Arı Ne Zaman ve Neden Yenilenir?

İlk belirti yavru alanında görülür. Sıkı ve düzenli olması gereken kapalı yavru seyrekleşir, aralarda boş gözler artar. Yavru alanı mevsimine göre genişlemesi gerekirken yerinde sayar.

İkinci belirti erkek arı yavrusunun artmasıdır. İşçi arı gözlerine bırakılan yumurtadan erkek arı çıkması, kabarık ve tümsek kapaklı yavru görüntüsü verir. Bu, ananın döllenmiş yumurta bırakma yeteneğinin zayıfladığını düşündürür.

Üçüncü belirti koloninin kendi kararıdır. Koloni kendiliğinden ana yüksüğü örmeye başlamışsa ve ortada oğul hazırlığı yoksa, arılar anayı yenilemek istiyor demektir. Arıcının bu sinyali ciddiye alması gerekir.

Ana değişimi koloni için kesintili bir dönemdir. Eski ana çıkarıldığı andan yeni ananın yumurtlamaya başladığı ana kadar geçen sürede yeni yavru üretilmez. Bu boşluk, koloni gücünü bir süre sonra hissedilir biçimde etkiler.

Boşluğun uzunluğu yönteme göre değişir. Yumurtlayan bir ana verilirse kesinti kısadır; koloninin kendi anasını çıkarması beklenirse gelişim süresi ve çiftleşme dönemi eklenir, kesinti uzar.

Bu kesinti bazen istenen bir şeydir. Yavrusuz geçen dönem, koloni içi zararlı yönetiminde arıcıya bir pencere açar. Yine de bunu ana amaç hâline getirmek yerine, yenilemenin doğal bir yan etkisi olarak görmek daha doğrudur.

Yenileme, kolonide arı sayısının yeterli, doğada kaynağın var ve havanın çiftleşmeye elverişli olduğu bir dönemde yapılır. Bu koşullar sağlanmadan yapılan yenileme, yeni ananın çiftleşememesiyle sonuçlanabilir.

Takvimden tarih vermek doğru değildir. Yükseklik, iklim ve akım farkı bu işin zamanını haftalarca kaydırır. Bir bölgede uygun olan hafta, birkaç yüz kilometre ötede erken ya da geç kalır.

Kendi yörende hangi dönemin uygun olduğunu bölgendeki deneyimli arıcıdan veya İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden öğrenmen en sağlıklı yoldur. Bu bilgi yerelde birikir.

Koloni yeni anayı hemen benimsemez. Kabul, kokunun karışması için zamana ihtiyaç duyar; bu yüzden yeni ana genellikle korumalı bir kafes içinde verilir ve arıların onu kendi hızıyla serbest bırakması beklenir.

Kabulü zorlaştıran en yaygın durum, kolonide fark edilmemiş bir ana ya da örülmüş ana yüksüklerinin bulunmasıdır. Yeni ana verilmeden önce koloni bu yönden temizlenmiş olmalıdır.

Kabulden sonra acele edip kovanı sık açmak da riskli olur. Yeni ana rahatsız edilirse kabul bozulabilir. Sabırlı davranmak, sonucu doğrudan iyileştirir.

Ananın hangi yıl verildiğini akılda tutmak zordur. Arılarım uygulamasında kovan kaydına ana yılını girebilir, yenileme sırası gelen kovanları listeden görebilirsin. Yenileme için ana arıyı yine uygulamadaki Pazar Yeri'nden bulabilirsin; ilanlarda ırk ve ana arı yaşı belirtilir.